Bizga ko‘p keladigan so‘rov: «F.I.Sh. va sanalarni bilamiz, qaysi qabristonga dafn etilganini esa bilmaymiz». Oila ancha oldin Rossiya yoki Qozog‘istonga ko‘chib ketgan, dafn qilgan qarindoshlar hayot emas, O‘zbekistonda esa yagona dafnlar bazasi yo‘q. Bu maqola bitta savol haqida: qabristonni qanday aniqlash. Agar qabriston ma’lum bo‘lsa va qabrning o‘zini topish kerak bo‘lsa, qabr qidirish bo‘yicha umumiy qo‘llanmadan boshlang. Ma’lumotlar 2026-yil sentabr holatiga.
Nega bu qiyin
Sababi uchta. O‘zbekistonda F.I.Sh. bo‘yicha qabristonni bilish mumkin bo‘lgan ochiq baza yo‘q. O‘lim guvohnomasida qabriston ko‘rsatilishiga ishonib bo‘lmaydi. Toshkentdan tashqaridagi qabristonlarning aksariyatining ochiq xaritalarda nomi ham yo‘q: grave.uz reyestri ma’lumotlariga ko‘ra (OpenStreetMap, 2026-yil sentabr), Toshkentdan tashqarida xaritada 7 943 qabriston belgilangan, ulardan faqat 523 tasining nomi bor (qabristonlar reyestri).
Oiladan nimalarni yig‘ish kerak
O‘lim paytidagi to‘liq F.I.Sh. (ayollar uchun — qizlik familiyasi ham), hayot yillari, inson so‘nggi yillarda qayerda yashagan va qayerda vafot etgan: shahar, tuman, qishloq yoki mahalla. Dafnni kim tashkil qilgan va o‘sha odamlardan kim hayot. Din va millat: musulmon, xristian, koreys, yahudiy qabrlari ko‘pincha turli qabristonlarda bo‘ladi. Dafn, ehson, yil marosimlaridan suratlar — ularda darvoza, masjid yoki tog‘lar ko‘rinib qolishi mumkin, joy shular orqali taniladi.
O‘lim guvohnomasi nima beradi
O‘lim haqidagi guvohnoma yoki ma’lumotnoma o‘lim sanasi va joyini tasdiqlaydi. Unda qabriston ko‘rsatilishiga ishonib bo‘lmaydi. Ammo o‘lim joyi qidiruvni toraytiradi: O‘zbekistonda odatda uyga yaqin joyda, ko‘pincha o‘z mahallasi yoki qishlog‘i qabristonida, qarindoshlar yonida dafn etishadi. Chet elda yashab hujjatni qanday olish — chet eldan o‘lim guvohnomasi haqidagi maqolada.