O‘zbekistondagi armanlar — kichik, ammo tarixan shakllangan jamoa. Ularning bir qismi XIX asrdayoq kelgan, bir qismi esa 1915 yilgi genotsiddan keyin qochib kelgan. Toshkentda eski qabristonlardan birida alohida arman uchastkasi bor, Samarqandda esa bir nechta arman oilaviy qabrlar mavjud.
Dafn marosimi odatda 3-kuni o‘tkaziladi. Hokehangist — marhum ruhiga bag‘ishlangan xizmat, xotiraning asosiy liturgik shakli. Arman Apostol cherkovi ruhoniysi marhum uchun duolar o‘qiydi; qarindoshlar va yaqinlar ishtirok etadi. Xizmatdan keyin hagejash — xotira ovqati uyda yoki cherkovdagi umumiy zalda tashkil etiladi.
Asosiy bosqichlar. 7-kun — birinchi yillik takrorlanadigan sana (ba’zan muddatlar moslashuvchan bo‘lsa, dafn bilan birga o‘tkaziladi). 40-kun — katta xotira xizmati va hagejash. Bir yildan keyin — yubiley (tarelyats). Keyin esa — har yili vafot etgan kunda o‘tkaziladigan xotira xizmati.
Qabrga. Arman an’anasida qizil gvozdika yoki xrizantema afzal ko‘riladi. Guruchli shamdon ichidagi sham — majburiy unsur. Yubileyda oila konyak (xotira ramzi), mevalar va uyda pishirilgan nonushta olib kelishi mumkin.
Xachkar — armanlarga xos qabr toshi yodgorligi. Bu o‘simliksimon ornament va geometrik rozetkalar bilan o‘ralgan o‘yma xoch tushirilgan tik tosh plitadir. O‘ymakorlik nafis va darhol taniladi; zamonaviy diasporada xachkarlar ko‘pincha Armanistonda buyurtma qilinib olib kelinadi, ammo O‘zbekistonda ularni mahalliy granitdan joyida ham tayyorlash mumkin.
Qabr parvarishi. Diasporadagi arman oilalari (Rossiya, AQSh, Fransiya) ko‘pincha parvarishni yubiley va 1 noyabrga bog‘lab buyurtma qilishadi (katolik Hallows' Day bilan uyg‘unlashgan holda; O‘zbekistonda bu nishonlanmaydi, lekin ko‘plab oilalar aynan shu sanani tozalash uchun intuitiv tanlaydi).
Boshqa jamoalar bilan aloqasi. Toshkentdagi Botkin qabristonidagi arman uchastkasi pravoslav qism bilan yonma-yon joylashgan. 9 maydagi umumiy xotira marosimiga (Ikkinchi jahon urushi xotirasi kuni) armanlar ham, rus oilalari ham keladi; bu marosim jihatdan kesishish emas, biroq qo‘shni sifatida yilning muhim nuqtasidir.
Agar sizning oilangiz arman bo‘lsa va O‘zbekistonda qabrni masofadan parvarish qilish kerak bo‘lsa — `/kontakty#zayavka` orqali ariza qoldiring. Biz arman taqvimiga moslashamiz — 7-kun, 40-kun, yubiley va qizil gullar hamda guruchli shamni unutmaymiz.